Ngày 30/4 UBND tỉnh Bắc Ninh ban hành "Kế hoạch hội nhập quốc tế về văn hóa trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh giai đoạn 2026–2030". Kế hoạch được xây dựng trong bối cảnh toàn cầu hóa ngày càng sâu rộng, giao lưu văn hóa giữa các quốc gia diễn ra mạnh mẽ, vừa mở ra nhiều cơ hội, vừa đặt ra không ít thách thức đối với việc bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc. Với vị thế là vùng đất giàu truyền thống văn hiến, nơi hội tụ nhiều giá trị di sản đặc sắc, Bắc Ninh xác định hội nhập quốc tế về văn hóa không chỉ là xu thế tất yếu mà còn là động lực quan trọng để phát triển bền vững.
Kế hoạch nhằm cụ thể hóa đầy đủ và kịp thời các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước cũng như chỉ đạo của Tỉnh ủy về hội nhập quốc tế trong lĩnh vực văn hóa. Điều này bảo đảm sự thống nhất trong nhận thức và hành động của toàn hệ thống chính trị, từ cấp tỉnh đến cơ sở. Đồng thời, hội nhập văn hóa được xác định là một trụ cột quan trọng trong hoạt động đối ngoại của địa phương, góp phần quảng bá hình ảnh Bắc Ninh ra thế giới, nâng cao vị thế và uy tín của tỉnh trong khu vực và quốc tế. Không dừng lại ở đó, hội nhập còn phục vụ trực tiếp mục tiêu phát triển kinh tế – xã hội, đặc biệt trong việc thúc đẩy du lịch văn hóa và công nghiệp văn hóa.
Một điểm nhấn quan trọng của kế hoạch là yêu cầu gắn kết chặt chẽ giữa hội nhập quốc tế với nhiệm vụ bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa. Bắc Ninh không lựa chọn hội nhập theo hướng hòa tan, mà nhấn mạnh việc giữ gìn bản sắc, lấy người dân và cộng đồng làm trung tâm, vừa là chủ thể sáng tạo, vừa là đối tượng thụ hưởng văn hóa. Đây là cách tiếp cận phù hợp, bảo đảm phát triển bền vững và lâu dài. Kế hoạch đặt ra nguyên tắc bám sát các nghị quyết, chiến lược của Trung ương và của tỉnh, đồng thời bảo đảm sự thống nhất trong chỉ đạo, điều hành. Việc phân công rõ ràng vai trò giữa các cấp là yếu tố then chốt: cấp tỉnh giữ vai trò định hướng, xây dựng cơ chế, còn cấp xã trực tiếp triển khai các hoạt động gắn với đời sống văn hóa cơ sở. Điều này vừa phát huy tính chủ động, sáng tạo của địa phương, vừa bảo đảm sự kiểm tra, giám sát chặt chẽ. Các nhiệm vụ hội nhập phải được triển khai có trọng tâm, trọng điểm, tránh hình thức, đồng thời luôn gắn với bảo vệ an ninh văn hóa, an ninh tư tưởng.
Mục tiêu chung của kế hoạch là nâng cao chất lượng và hiệu quả hội nhập quốc tế về văn hóa, đưa văn hóa Bắc Ninh hội nhập sâu rộng với khu vực và thế giới. Văn hóa và con người Bắc Ninh được xác định là nền tảng, nguồn lực nội sinh quan trọng, vừa là động lực phát triển, vừa là yếu tố điều tiết cho sự phát triển nhanh và bền vững của tỉnh.
Cụ thể, đến năm 2030, Bắc Ninh phấn đấu 100% cơ quan, đơn vị trong lĩnh vực văn hóa được quán triệt đầy đủ về hội nhập quốc tế; đội ngũ cán bộ được trang bị kiến thức cơ bản về ngoại giao văn hóa. Tỉnh sẽ xây dựng và triển khai hiệu quả chương trình quảng bá văn hóa ra nước ngoài, phát triển hệ thống sản phẩm truyền thông đa dạng, trong đó có ít nhất 5 sản phẩm đa ngôn ngữ. Đáng chú ý, mục tiêu có thêm từ 2 đến 3 di sản văn hóa được UNESCO công nhận thể hiện quyết tâm lớn trong việc nâng tầm giá trị di sản.
Bên cạnh đó, Bắc Ninh hướng tới xây dựng từ 1 đến 2 lễ hội tiêu biểu trở thành thương hiệu văn hóa – du lịch mang tầm quốc gia và quốc tế. Các hoạt động giao lưu văn hóa quốc tế sẽ được tổ chức thường xuyên, thiết lập quan hệ hợp tác với ít nhất 2 đối tác nước ngoài, đồng thời thu hút các dự án hợp tác quốc tế trong lĩnh vực bảo tồn di sản và phát triển công nghiệp văn hóa. Công tác đào tạo nguồn nhân lực cũng được chú trọng, với các chương trình bồi dưỡng chuyên môn, ngoại ngữ và kỹ năng hội nhập. Đặc biệt, chuyển đổi số trong lĩnh vực văn hóa sẽ được đẩy mạnh, từng bước xây dựng cơ sở dữ liệu số phục vụ quảng bá quốc tế.
Để đạt được các mục tiêu trên, kế hoạch đề ra nhiều nhiệm vụ và giải pháp đồng bộ. Trước hết là nâng cao nhận thức về hội nhập quốc tế trong lĩnh vực văn hóa thông qua công tác tuyên truyền, quán triệt sâu rộng. Đây là nền tảng quan trọng giúp cán bộ, công chức và cộng đồng hiểu rõ vai trò, ý nghĩa của hội nhập, từ đó chủ động tham gia. Đẩy mạnh ngoại giao văn hóa và quảng bá hình ảnh Bắc Ninh. Tỉnh sẽ xây dựng thông điệp thống nhất, lựa chọn các giá trị văn hóa tiêu biểu như di sản, lễ hội, làng nghề để giới thiệu ra quốc tế. Việc ứng dụng công nghệ số, phát triển các sản phẩm truyền thông hiện đại sẽ giúp nâng cao hiệu quả quảng bá, tiếp cận rộng rãi hơn với công chúng quốc tế.
Một nội dung quan trọng khác là tăng cường hợp tác quốc tế trong bảo tồn và phát huy di sản văn hóa. Bắc Ninh sẽ mở rộng hợp tác với các tổ chức quốc tế, cơ sở nghiên cứu, đào tạo để trao đổi kinh nghiệm, nâng cao năng lực. Đồng thời, tỉnh xây dựng danh mục các dự án ưu tiên để kêu gọi tài trợ quốc tế. Đặc biệt, vai trò của cộng đồng dân cư và nghệ nhân được đề cao, bảo đảm di sản được bảo vệ và phát huy từ chính chủ thể của nó. Phát triển công nghiệp văn hóa cũng là một hướng đi chiến lược. Bắc Ninh sẽ tập trung vào các lĩnh vực có lợi thế như du lịch văn hóa, nghệ thuật biểu diễn, thủ công mỹ nghệ… Việc khai thác giá trị di sản, làng nghề truyền thống để tạo ra sản phẩm văn hóa đặc trưng không chỉ phục vụ quảng bá mà còn tạo ra giá trị kinh tế. Đổi mới sáng tạo, xây dựng thương hiệu sản phẩm văn hóa cũng được khuyến khích nhằm nâng cao khả năng cạnh tranh trên thị trường quốc tế.
Song song với đó, tỉnh sẽ chủ động tổ chức và tham gia các sự kiện văn hóa quốc tế, lựa chọn những sự kiện uy tín để quảng bá hình ảnh địa phương. Việc gắn các hoạt động giao lưu quốc tế với lễ hội truyền thống sẽ giúp tăng sức hấp dẫn và lan tỏa giá trị văn hóa. Phát triển nguồn nhân lực là yếu tố then chốt. Bắc Ninh chú trọng đào tạo đội ngũ cán bộ văn hóa có trình độ chuyên môn cao, kỹ năng hội nhập và năng lực ngoại ngữ. Đồng thời, khuyến khích văn nghệ sĩ, nghệ nhân tham gia giao lưu quốc tế để nâng cao năng lực sáng tạo và quảng bá văn hóa. Việc bảo đảm an ninh văn hóa là yêu cầu xuyên suốt. Tỉnh sẽ tăng cường quản lý các hoạt động hợp tác quốc tế, ngăn chặn các yếu tố tiêu cực, bảo vệ bản sắc văn hóa dân tộc. Việc nâng cao nhận thức cộng đồng về bảo vệ văn hóa trong hội nhập, đặc biệt trên không gian mạng, sẽ góp phần giữ vững ổn định xã hội và chủ quyền văn hóa.
Kế hoạch hội nhập quốc tế về văn hóa giai đoạn 2026–2030 của Bắc Ninh thể hiện tầm nhìn chiến lược, cách tiếp cận toàn diện và phù hợp với thực tiễn. Nếu được triển khai hiệu quả, kế hoạch không chỉ góp phần nâng cao vị thế của Bắc Ninh trên trường quốc tế mà còn tạo động lực mạnh mẽ cho phát triển kinh tế – xã hội, đồng thời gìn giữ và lan tỏa những giá trị văn hóa đặc sắc của vùng đất Kinh Bắc.
