Nhằm đáp ứng được nhu cầu lao động qua đào tạo, lao động chất lượng cao của các doanh nghiệp trong và ngoài nước, tỉnh Bắc Ninh đã đi đầu trong việc ban hành chính sách hỗ trợ đào tạo nhân lực chất lượng cao cho ngành công nghiệp bán dẫn và công nghiệp số.
“Thủ phủ” thu hút lao động trên cả nước
Những năm gần đây, Bắc Ninh nổi lên như một trong những cực tăng trưởng quan trọng của khu vực miền Bắc và cả nước. Tính đến hết tháng 10/2025, toàn tỉnh có hơn 6.060 doanh nghiệp thành lập, thêm 329 chi nhánh - văn phòng đại diện cùng 2.400 địa điểm kinh doanh, với tổng vốn đăng ký vượt 101.504 tỷ đồng.
Cùng kỳ, tổng vốn đầu tư vào Bắc Ninh đạt trên 16,2 tỷ USD, trong đó, riêng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) đứng thứ hai toàn quốc, chỉ sau TP.HCM. Hàng loạt tập đoàn công nghệ lớn như Samsung Display, Samsung Electronics, Amkor Technology… đều chọn tỉnh làm trung tâm sản xuất chiến lược
Hoạt động thương mại quốc tế của tỉnh cũng duy trì quy mô ấn tượng. Trong 10 tháng năm 2025, kim ngạch xuất nhập khẩu đạt 148,33 tỷ USD, tạo ra mức xuất siêu 4,55 tỷ USD. Bắc Ninh hiện dẫn đầu cả nước về kim ngạch xuất khẩu với 76,44 tỷ USD, đồng thời xếp thứ hai về kim ngạch nhập khẩu với 71,89 tỷ USD, chỉ sau TP.HCM.
Sự mở rộng nhanh của các khu công nghiệp kéo theo sự gia tăng rõ rệt về số lượng lao động. Theo thống kê đến ngày 1/10/2025, tổng số lao động đang làm việc trong các doanh nghiệp công nghiệp tại Bắc Ninh tăng 2,2% so với tháng trước và tăng tới 10,41% so với cùng kỳ năm 2024. Mức tăng trưởng này phản ánh sự bùng nổ mạnh mẽ của thị trường việc làm địa phương trong bối cảnh dòng vốn FDI tiếp tục chảy mạnh vào sản xuất điện tử - lĩnh vực cần một lực lượng lao động lớn và có kỹ năng.
Nếu xét từng loại hình doanh nghiệp, sự dịch chuyển nhân lực trở nên rõ ràng hơn. Lực lượng lao động trong các doanh nghiệp Nhà nước gần như “đi ngang” khi giảm nhẹ 0,14% so với tháng trước và giảm 1,92% so với cùng kỳ năm ngoái. Ngược lại, nhóm doanh nghiệp ngoài Nhà nước ghi nhận sự gia tăng ổn định cả theo tháng và theo năm.
Đáng chú ý nhất vẫn là khu vực FDI. Lao động làm việc trong doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài tăng 1,96% trong tháng và tăng đến 11,6% trong năm. Đây là minh chứng cho thấy các tập đoàn nước ngoài, đặc biệt trong lĩnh vực điện tử, bán dẫn và chế biến chế tạo, tiếp tục mở rộng sản xuất tại Bắc Ninh, qua đó tạo ra lực hút nhân lực ngày càng lớn.
Ở góc độ ngành nghề, lực lượng lao động trong ngành công nghiệp chế biến - chế tạo, vốn được xem là “xương sống” của nền công nghiệp Bắc Ninh, tăng 2,24% trong tháng và 10,57% trong năm. Một số ngành khác duy trì mức tăng trưởng khá như sản xuất - phân phối điện, khí đốt, hơi nước, điều hòa không khí hay lĩnh vực xử lý nước - rác thải, dù tốc độ tăng không mạnh bằng ngành chế tạo. Chỉ riêng ngành khai khoáng có xu hướng giảm theo năm, phù hợp với sự thu hẹp tự nhiên của lĩnh vực này.
Đi đầu trong thu hút nhân lực chất lượng cao
Tốc độ công nghiệp hóa nhanh chóng tạo ra nguồn cầu lao động lớn, đặt ra yêu cầu cấp thiết tỉnh Bắc Ninh phải triển khai hàng loạt chính sách đào tạo và thu hút nhân lực, đặc biệt là nhân lực chất lượng cao nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng khắt khe của các doanh nghiệp trong và ngoài nước.
Để giải quyết bài toán này, tỉnh đã chủ động ban hành hàng loạt chính sách mới, mang tính đột phá. Trong đó, nổi bật nhất là việc Bắc Ninh trở thành địa phương đầu tiên trong cả nước ban hành chính sách hỗ trợ đào tạo nhân lực chất lượng cao cho ngành công nghiệp bán dẫn và công nghiệp số.
Không chỉ đầu tư vào đội ngũ giảng viên, Bắc Ninh còn đẩy mạnh mô hình liên kết ba nhà, gồm Nhà nước - Nhà trường - Doanh nghiệp. Hiện tỉnh có hơn 200 doanh nghiệp phối hợp cùng các trường nghề trong và ngoài tỉnh để đào tạo nhân lực theo đúng nhu cầu thị trường. Các chương trình thực tế, thực tập tại doanh nghiệp cũng được mở rộng, giúp học sinh, sinh viên tiếp cận môi trường sản xuất ngay từ đầu.
Chú thích: Bắc Ninh đã chủ động ban hành hàng loạt chính sách mới, mang tính đột phá nhằm thu hút lao động.
Với những nỗ lực trên, chỉ số Đào tạo lao động do VCCI công bố hồi tháng 5/2025 cho thấy Bắc Ninh đạt 7,05 điểm, tăng 0,54 điểm so với năm 2023. Tỷ lệ lao động qua đào tạo của tỉnh hiện gần 80%, thuộc nhóm cao nhất cả nước.
Không chỉ đẩy mạnh công tác đào tạo, tỉnh Bắc Ninh còn sở hữu hệ thống trung tâm giới thiệu việc làm hiện đại có chức năng thu thập thông tin và phân tích thị trường lao động, có hệ thống thông tin chia sẻ cụ thể về nhu cầu của các doanh nghiệp FDI, tạo điều kiện cho người lao động tham khảo, từ đó đặt ra mục tiêu đào tạo cho bản thân và dễ dàng tìm kiếm vị trí việc làm phù hợp.
Với tốc độ thu hút đầu tư và đồng thời đẩy mạnh các chính sách nhân lực đang triển khai, rõ ràng Bắc Ninh không chỉ giữ vững vị thế “thủ phủ công nghiệp” mà còn có thể sớm chuyển mình thành mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng nhân lực chất lượng cao của Việt Nam và khu vực./.
